Thể thao Trung Quốc: tiềm năng và cơ hội phát triển

10:16 - 16/01/2020

Sau khi tổ chức thành công Olympic 2008, Trung Quốc đã khẳng định vị thế của cường quốc thể thao, đồng thời thay đổi trọng tâm sang các sự kiện và chương trình thể thao hướng tới đại chúng một cách mạnh mẽ hơn. Dự án Phát triển ngành công nghiệp dịch vụ giải trí và thể thao Trung Quốc sẽ tăng gấp đôi trong giai đoạn 2016-2025, góp phần thúc đẩy đất nước chuyển dần sang nền kinh tế theo hướng dịch vụ và tiêu dùng.

Hình ảnh: Thể thao Trung Quốc: tiềm năng và cơ hội phát triển số 1

Vài nét tổng quan

Kể từ khi thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, chính phủ Trung Quốc đã xác định tầm quan trọng của thể thao như một phương tiện để duy trì lối sống lành mạnh cho người dân. Khi xem xét hướng đi của nhà nước Cộng hòa mới vào năm 1949, giới lãnh đạo hiểu rằng, để có được Trung Hoa mới thành công, người dân phải có đủ sức khỏe để gây dựng đất nước. Nhưng để đảm bảo người dân khỏe mạnh, nâng cao sức lao động và năng suất, chính phủ Trung Quốc luôn đề cao tầm quan trọng của GDTC trong hệ thống giáo dục và toàn xã hội.

Năm 1995, Hội đồng nhà nước đã phê duyệt và ban hành “Chương trình Thể hình quốc gia” - một chiến dịch nhằm cố thủ các hoạt động thể thao và thể chất trong xã hội. Các quy định thể dục quốc gia đã được luật hóa nhằm thiết lập các điều kiện và đủ khả năng bảo vệ cá nhân khỏi các hoạt động thể chất bất hợp pháp có thể gây hại cho người tham gia.

Hiện nay, Trung Quốc có hơn 850.000 sân bãi tập luyện, thi đấu thể thao có công suất, tiện ích khác nhau (gấp hơn 200 lần so với năm 1949). Nhà nước Trung Hoa đã có số người tham gia hoạt động thể thao thường xuyên tăng lên hơn 28% dân số. Và trong thời đại mà chủ nghĩa tiêu dùng đang lên ngôi và lối sống ít vận động đã làm phát sinh các vấn đề sức khỏe như béo phì và tiểu đường thì sự gia tăng hoạt động thể chất là rất tích cực.

Kể từ khi cải cách kinh tế vào cuối những năm 1970 và đầu những năm 1980, ngành Thể thao Trung Quốc đã phát triển rất mạnh mẽ. Các giải đấu quốc nội thu hút đông đảo người hâm mộ tham gia và thị trường thể thao bùng nổ. Trung Quốc đã trở thành “công xưởng sản xuất hàng thể thao” lớn nhất thế giới. Thậm chí, quốc gia này còn có phát hành xổ số liên quan đến thể thao, thúc đẩy doanh thu lên tới 238,3 tỷ nhân dân tệ. Khoản thu này được tái đầu tư cho các chương trình phúc lợi công cộng và các dự án cơ sở hạ tầng.

“Cú hích” từ Olympic 2008

Việc tổ chức thành công Thế vận hội 2008 đã thúc đẩy mạnh mẽ việc hiện đại hóa thủ đô Bắc Kinh. Nhiều cơ sở thể thao sau Olympic trở thành địa điểm tập thể dục cho người dân. Kể từ khi tổ chức Olympic 2008, Trung Quốc đã thay đổi trọng tâm sang các sự kiện và chương trình thể thao rộng lớn hướng tới đại chúng.

Năm 2014, Bắc Kinh đã đưa ra kế hoạch xây dựng ngành Thể thao lớn nhất thế giới vào năm 2025 với hy vọng thu hút được đông đảo người dân tham gia. Động lực thúc đẩy đầu tư vào thể thao là việc tầng lớp trung lưu ngày càng phát triển ở quốc gia có khoảng 1,4 tỷ dân và sự gia tăng người mắc bệnh béo phì. Định hướng xây dựng nền văn hóa thể thao được dựa trên sức hấp dẫn từ thị trường thể thao Hoa Kỳ trên nền tảng thể thao quốc tế đã truyền cảm hứng cho nước này hành động.

Cụ thể, chính phủ nỗ lực xây dựng nhiều địa điểm tập thể dục hơn; Giảm thuế cho các công ty hoạt động trong lĩnh vực thể thao; Hướng việc tập luyện thể thao cho các nhóm thanh thiếu niên, người già, nông dân và người khuyết tật; Tăng trợ cấp cho các tổ chức thể thao tư nhân, đặc biệt là những doanh nghiệp chuyên về bóng rổ, bóng đá và bóng chuyền; Khuyến khích xây dựng chuỗi công nghiệp thể thao hoàn thiện hơn; Hỗ trợ nhiều hơn cho việc phát triển và sản xuất dụng cụ thể thao; Đẩy mạnh tổ chức các sự kiện thể thao nói chung cho công chúng và tăng cường trao đổi thể thao quốc tế...

Điều kiện đầu tư vào thể thao của Trung Quốc

Cơ hội đầu tư vào thể thao ở Trung Quốc rất phong phú nhưng phải chịu rất nhiều quy định luôn thay đổi. Chính phủ Trung Quốc đã đặt giới hạn tương đương 92 triệu USD trên tổng số vốn bên ngoài có thể được “bơm” về các địa phương. Giới hạn này dự kiến sẽ giảm xuống còn 42 triệu USD vào năm 2021. Đây được coi là biện pháp ngăn chặn sự phụ thuộc tài chính vào các công ty mẹ.

Quy tắc mà chính phủ đề ra cho các tổ chức phi chính phủ (NGO) khi tổ chức các sự kiện thể thao ở Trung Quốc đó là, phải được sự chấp thuận của chính quyền tỉnh và có văn phòng đại diện tại Trung Quốc hoặc phải hợp tác với một tổ chức Trung Quốc được ủy quyền.

Tổng cục Thể thao Trung Quốc tiết lộ kế hoạch xây dựng 100 thị trấn thể thao trên toàn quốc. Năm 2016, tập đoàn đa quốc gia Bắc Kinh Wanda Group Partners đã hợp tác với FIFA để cung cấp các sản phẩm thể thao và phối hợp với Union Cycliste International để tổ chức một số sự kiện thể thao quốc tế lớn tại đất nước này.

Hình ảnh: Thể thao Trung Quốc: tiềm năng và cơ hội phát triển số 2

Hỗ trợ của chính phủ là chìa khóa để phát triển

Việc phát triển ngành Thể thao đã được đưa vào Kế hoạch 5 năm lần thứ 13 của Trung Quốc, giúp ngành Thể thao có thêm cú hích từ các quỹ công cộng. Theo kế hoạch, đến năm 2020, ngành Thể thao (bao gồm cả các ngành sản xuất hàng thể thao) được thành lập hơn gấp đôi về tổng giá trị, đóng góp 1% vào GDP của đất nước.

Bên cạnh sự phát triển hơn nữa của bóng rổ, bóng chuyền và thể thao mùa đông, chính phủ Trung Quốc tập trung vào phát triển bóng đá, với mục tiêu có 70.000 sân bóng cùng 20.000 học viện vào năm 2020 và trở thành quốc gia bóng đá hàng đầu thế giới vào năm 2050. Ngoài ra, để tăng cường sức khỏe và thể lực của người dân, chính phủ đã ban hành Kế hoạch “Khỏe mạnh Trung Quốc 2030” và “Kế hoạch thể hình quốc gia 2016-2020” với mục tiêu xây dựng 15.000 cơ sở thể dục và 10.000 CLB trên cả nước.

Bộ Tài chính và Tổng cục Thể thao đang cùng nghiên cứu tính khả thi để ra đời Quỹ công nghiệp thể thao. Chính phủ Trung Quốc đang soạn thảo Kế hoạch phát triển công nghiệp cho thể thao ngoài trời. Những nỗ lực này là một phần trong kế hoạch của chính phủ trung ương nhằm thúc đẩy thị trường thể thao đại chúng và phát triển chất lượng cao của ngành Thể thao.

Các nhà đầu tư tìm kiếm cơ hội kinh doanh ở quốc gia 1,4 tỷ dân

Việc hiện đại hóa và loại bỏ các quan chức tham nhũng khỏi Super League Trung Quốc đã giúp nền của bóng đá của nước này được quan tâm nhiều hơn. Điều này cho thấy quyết tâm phát triển ngành Thể thao của Trung Quốc có ảnh hưởng tích cực đến các nhà đầu tư, niềm tin vào các cơ hội kinh doanh liên quan đến hoạt động của các cơ sở thể thao, tiếp thị thể thao, bán hàng, truyền thông và tài trợ. Việc thay đổi bức tranh bóng đá trong nước đã thu hút các nhà đầu tư tư nhân như Alibaba - công ty mua 50% cổ phần của CLB Quảng Châu Evergrande với giá 1,2 tỷ nhân dân tệ. Công ty cũng đã cam kết đầu tư thêm 8.080 nhân dân tệ vào môn bóng bầu dục trong thập kỷ tới.

Nếu đầu tư vào thể thao trong nước nhằm mang lại lợi ích cho các nhà đầu tư địa phương với tư cách là người ủng hộ tích cực cho các chính sách của chính phủ thì việc mua lại các CLB bóng đá châu Âu và các công ty truyền thông được coi là cách để đa dạng hóa danh mục đầu tư, đồng thời, cho phép Trung Quốc bước vào thị trường thể thao quốc tế. Trong những năm gần đây, các nhà đầu tư như Tập đoàn Suning Holdings mua 70% cổ phần của Inter Milan, tập đoàn Wanda mua 20% cổ phần của Atletico Madrid và tiếp thị thể thao Thụy Sĩ đại lý Infront Sports & Media AG, sở hữu bản quyền truyền hình cho các sự kiện thể thao lớn.

Trung Quốc đã xác định rõ tầm quan trọng của thể thao trong công cuộc xây dựng một nhà nước mới. Nắm bắt được nhu cầu và xu thế phát triển ngành công nghiệp thể thao toàn cầu, qua đó nâng cao tỷ lệ đóng góp cho tăng trưởng của nền kinh tế, dịch vụ thể thao và giải trí là động lực tiếp theo của tăng trưởng kinh tế Trung Quốc. Euromonitor International - Dự án ngành công nghiệp dịch vụ giải trí và thể thao Trung Quốc sẽ tăng gấp đôi trong giai đoạn 2016-2025 góp phần thúc đẩy đất nước chuyển dần sang nền kinh tế theo hướng dịch vụ và tiêu dùng. Theo số liệu mới nhất, đến năm 2025, Trung Quốc sẽ có ngành dịch vụ thể thao và giải trí lớn thứ 3 thế giới, vượt qua Đức và Nhật Bản. Tăng trưởng mạnh mẽ và tầm quan trọng ngày càng tăng của các dịch vụ thể thao sẽ được thúc đẩy bằng cách thay đổi lối sống của người dân, tăng cường hỗ trợ của chính phủ và tăng đầu tư tư nhân vào ngành Thể thao Trung Quốc.

TS. Đoàn Ngọc Xuân

TẠP CHÍ THỂ THAO

Cơ quan của Tổng cục TDTT - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Địa chỉ: Tầng 5 - Nhà E, Tổng cục TDTT, 36 Trần Phú, Ba Đình, Hà Nội.

Số ĐT: 04.3.8569520 - Fax: 04.3.7473941. Giấy phép số: 107/GP-TTĐT, Bộ Thông tin và Truyền thông cấp ngày 19/5/2010.

Tổng Biên tập: Lý Đức Thùy